Xin chào đại gia đình Nihonwasou Trading cùng tất cả những tâm hồn yêu mến văn hóa Nhật Bản! Bạn có bao giờ tự hỏi, bên cạnh những lễ hội hoa anh đào rực rỡ hay những lễ hội mùa hè sôi động, người Nhật còn có một ngày lễ nào mang đậm ý nghĩa tâm linh và tình cảm gia đình sâu sắc không? Vâng, đó chính là Lễ hội Obon (お盆) – "Ngày hội Báo Hiếu", một trong những dịp quan trọng nhất trong năm, khi những người đã khuất được cho là trở về thăm gia đình.
Obon không chỉ là một lễ hội truyền thống, mà còn là khoảnh khắc cả đất nước Nhật Bản chìm đắm trong không khí sum vầy, tưởng nhớ tổ tiên và thể hiện lòng biết ơn. Hãy cùng tôi khám phá xem Obon có gì đặc biệt và tại sao nó lại được người Nhật trân trọng đến thế nhé!
Obon Là Gì Mà Quan Trọng Đến Thế?
Đơn giản mà nói, Obon là dịp để các linh hồn của tổ tiên trở về thăm con cháu và gia đình. Trong ba ngày diễn ra lễ hội, người Nhật tin rằng ranh giới giữa thế giới này và thế giới bên kia sẽ trở nên mờ đi, cho phép các linh hồn quay về đoàn tụ với những người thân yêu. Đây là một phong tục tuyệt đẹp, thể hiện sự kính trọng đối với nguồn cội và duy trì sợi dây kết nối bền chặt giữa các thế hệ.
Obon không chỉ là một nghi lễ tưởng niệm, mà còn là một ngày lễ để bày tỏ lòng biết ơn, sự kính trọng đối với công ơn sinh thành, dưỡng dục của ông bà, tổ tiên. Nó giống như một "Ngày của Cha Mẹ" phiên bản mở rộng, dành cho tất cả những người đã khuất trong họ vậy!
Lịch Sử "Hồi Sinh" Của Obon
Lễ hội Obon có nguồn gốc từ Lễ hội Ullambana (Vu Lan Bồn) của Phật giáo, được du nhập vào Nhật Bản từ Trung Quốc cách đây hơn 1.400 năm. Theo truyền thuyết Phật giáo, một đệ tử của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni đã nhìn thấy mẹ mình đang chịu khổ ở thế giới bên kia. Với sự giúp đỡ của Đức Phật, ông đã thực hiện nghi lễ cúng dường và giải thoát cho mẹ mình. Từ đó, Obon trở thành dịp để con cháu báo hiếu, cầu nguyện cho linh hồn tổ tiên được siêu thoát và ban phước lành cho con cháu.
Trải qua hàng thế kỷ, Obon đã hòa quyện với các tín ngưỡng dân gian Nhật Bản, trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống văn hóa, tâm linh của người dân xứ Phù Tang.
"Hẹn Hò" Cùng Obon: Khi Nào Obon Đến?
Obon thường được tổ chức vào khoảng giữa tháng 8 hàng năm, nhưng tùy theo từng vùng mà ngày kỷ niệm có thể khác nhau:
-
Shichigatsu Bon (七月盆 - Obon tháng 7): Được tổ chức vào khoảng ngày 13-15 tháng 7 theo lịch dương, chủ yếu ở một số khu vực như Tokyo, Yokohama.
-
Hachigatsu Bon (八月盆 - Obon tháng 8): Phổ biến nhất, được tổ chức vào khoảng ngày 13-15 tháng 8 theo lịch dương. Đây là thời gian mà hầu hết các gia đình Nhật Bản nghỉ lễ để về quê.
-
Kyu Bon (旧盆 - Obon cũ): Dựa theo lịch âm truyền thống, thường rơi vào khoảng giữa tháng 8 đến đầu tháng 9 dương lịch ở một số vùng nông thôn.
Dù vào tháng nào, tinh thần của Obon vẫn luôn là sự sum vầy và tưởng nhớ!
Những Hoạt Động "Truyền Thống" Không Thể Thiếu Trong Ngày Obon
Khi Obon đến, không khí trên khắp Nhật Bản trở nên khác hẳn. Người dân háo hức chuẩn bị cho ngày đoàn tụ với tổ tiên bằng nhiều nghi lễ và phong tục đặc sắc.
1. Ohaka Mairi (お墓参り) – Viếng Mộ Gia Tiên: Lời Chào Đón Ấm Áp
Trước khi Obon chính thức bắt đầu, việc đầu tiên mà các gia đình Nhật Bản làm là viếng mộ tổ tiên (Ohaka Mairi). Mọi người sẽ cùng nhau đến nghĩa trang để dọn dẹp mộ phần, cắt tỉa cỏ, rửa sạch bia mộ. Sau đó, họ sẽ thắp hương, đặt hoa tươi, dâng bánh kẹo, đồ ăn thức uống mà người thân khi còn sống yêu thích.
Đây không chỉ là một nghi thức, mà còn là cách để con cháu thể hiện lòng hiếu thảo, kể cho ông bà nghe về những gì đã xảy ra trong một năm qua, như một buổi "trò chuyện" ấm áp giữa hai thế giới.
2. Chouchin (提灯) – Thắp Đèn Lồng Dẫn Lối: Ánh Sáng Của Tình Yêu Thương
Để "chỉ đường" cho linh hồn tổ tiên trở về nhà, người Nhật thường thắp những chiếc đèn lồng truyền thống (Chouchin). Những chiếc đèn lồng này được treo ở cửa nhà, lối đi, hoặc trên bàn thờ Phật (butsudan) trong nhà. Ánh sáng dịu nhẹ của đèn lồng như một lời mời gọi, một tín hiệu ấm áp rằng "chúng con đang chờ ông bà, cha mẹ trở về".
Đèn lồng không chỉ có ý nghĩa dẫn lối mà còn mang theo những lời cầu nguyện, ước mong bình an của con cháu gửi đến tổ tiên. Cảnh tượng hàng loạt đèn lồng lung linh trong đêm Obon thật sự rất huyền ảo và thiêng liêng.
3. Bon Odori (盆踊り) – Điệu Múa Obon: Lời Chào Mừng Rộn Ràng
Một trong những hoạt động sôi động và được mong chờ nhất trong Lễ hội Obon chính là điệu múa Bon Odori. Đây là điệu múa truyền thống được biểu diễn ở khắp các công viên, quảng trường, hay sân chùa trên khắp Nhật Bản. Mọi người, từ trẻ em đến người lớn, không phân biệt tuổi tác hay xuất thân, đều có thể tham gia vào những vòng tròn múa sôi động quanh một đài cao gọi là yagura.
chúng ta hãy cùng tiếp tục hành trình khám phá những nét đẹp tâm linh và văn hóa độc đáo của Lễ hội Obon, một trong những dịp quan trọng nhất trong năm của người dân Nhật Bản nhé!
Những Biểu Tượng "Độc Lạ" Chỉ Có Ở Obon
4. Sho-ryo-uma (精霊馬) – Ngựa Linh Hồn: "Phương Tiện" Tốc Độ Cao Của Tổ Tiên
Khi đến Obon, một hình ảnh thú vị mà bạn có thể bắt gặp ở các gia đình Nhật Bản chính là những "chú ngựa" và "chú bò" được làm từ dưa chuột (dành cho ngựa) và cà tím (dành cho bò), cắm thêm bốn que tăm làm chân. Đây được gọi là Sho-ryo-uma (Ngựa Linh Hồn).
Bạn có biết ý nghĩa của chúng không? Người Nhật tin rằng, linh hồn tổ tiên sẽ cưỡi những chú ngựa dưa chuột để nhanh chóng trở về nhà từ thế giới bên kia, vì "ngựa chạy nhanh mà". Còn khi quay lại thế giới của họ, các linh hồn sẽ cưỡi những chú bò cà tím để có thể mang theo nhiều đồ cúng dường mà con cháu đã dâng tặng, bởi "bò thì đi chậm nhưng chở được nhiều đồ". Thật là một phong tục đáng yêu và đầy ý nghĩa phải không nào!
5. Kuyo (供養) – Lễ Cúng Dường và Tưởng Niệm: Sự Quan Tâm Đong Đầy
Trong suốt những ngày Obon, các gia đình sẽ chuẩn bị một bàn thờ Phật (butsudan) hoặc một khu vực riêng biệt trong nhà để đặt đồ cúng dường. Các món ăn yêu thích của người đã khuất, hoa tươi, trái cây, bánh kẹo... đều được dâng lên một cách trang trọng. Mục đích của Kuyo không chỉ là cúng tế mà còn là cách để con cháu bày tỏ lòng biết ơn, sự tưởng nhớ và cầu mong cho linh hồn tổ tiên được bình an.
Việc chuẩn bị Kuyo một cách chu đáo thể hiện sự quan tâm, lòng thành kính và mong muốn được "tiếp đón" tổ tiên một cách tốt đẹp nhất. Đây là một truyền thống giúp duy trì sự gắn kết gia đình và giáo dục thế hệ trẻ về lòng hiếu thảo.
6. Toro Nagashi (灯籠流し) – Thả Đèn Lồng Trên Sông: Lời Tạm Biệt Huyền Ảo
Khi Lễ hội Obon sắp kết thúc, một trong những nghi thức đẹp nhất và xúc động nhất chính là Toro Nagashi – thả đèn lồng giấy trên sông hoặc biển. Hàng ngàn chiếc đèn lồng nhỏ với ánh nến lung linh được thả trôi theo dòng nước, mang theo những lời cầu nguyện và niềm hy vọng.
Người Nhật tin rằng những chiếc đèn lồng này sẽ dẫn lối các linh hồn tổ tiên trở về thế giới bên kia sau chuyến thăm gia đình. Khung cảnh hàng trăm, hàng ngàn ánh đèn lấp lánh trôi nhẹ nhàng trên mặt nước trong đêm tối tạo nên một vẻ đẹp huyền ảo, vừa thiêng liêng vừa đầy cảm xúc. Đây là lời tạm biệt nhẹ nhàng và đầy yêu thương mà con cháu gửi đến tổ tiên, một cách để nói "Hẹn gặp lại năm sau nhé!".
Obon: Không Chỉ Là Một Lễ Hội, Mà Là Tình Yêu Thương Bất Tận
Nhìn chung, Lễ hội Obon không chỉ là một chuỗi các nghi lễ hay hoạt động truyền thống mà nó còn ẩn chứa một thông điệp vô cùng ý nghĩa về lòng biết ơn, sự tưởng nhớ và tình cảm gia đình bền chặt. Đây là dịp để mỗi người Nhật tạm gác lại những lo toan cuộc sống, trở về với nguồn cội, kết nối với thế hệ đi trước và thắt chặt tình cảm với những người thân yêu hiện tại.
Trong xã hội hiện đại, Obon vẫn giữ nguyên giá trị cốt lõi của nó, trở thành một lời nhắc nhở nhẹ nhàng về tầm quan trọng của gia đình, sự trân trọng quá khứ và niềm hy vọng vào tương lai. Lễ hội này không chỉ là một phần quan trọng của văn hóa Nhật Bản mà còn là biểu tượng đẹp đẽ của lòng hiếu thảo và tình yêu thương vô bờ bến.
Hy vọng qua bài blog này, bạn đã có một cái nhìn sâu sắc hơn về Lễ hội Obon và cảm nhận được sự ấm áp, thiêng liêng mà nó mang lại. Nihonwasou Trading luôn mong muốn được chia sẻ những nét đẹp văn hóa Nhật Bản đến với tất cả mọi người, để chúng ta cùng nhau hiểu thêm, yêu thêm đất nước mặt trời mọc này nhé!